Σεμινάριο τοπικής ιστορίας στο Κέντρο Ιστορίας και Πολιτισμού της εταιρείας Κλιάφα

Tη Δευτέρα 10 Φεβρουαρίου με πρωτοβουλία της φιλολόγου μας κας Καραβασίλη Εύης εμείς, οι μαθητές τις γ΄ Γυμνασίου, επισκεφτήκαμε το Κέντρο Ιστορίας και Πολιτισμού  «ΚΛΙΑΦΑ», στο πλαίσιο της γνωριμία μας  με την ιστορία της πόλης μας. Το σεμινάριο που παρακολουθήσαμε με τίτλο «100 χρόνια μαθητικής ζωής στα Τρίκαλα», αφορούσε στη ζωή των μαθητών αλλά και στο καθεστώς που επικρατούσε κατά τον 19ο και 20ο αιώνα στα υπάρχοντα σχολεία των Τρικάλων.

Μόλις εισήλθαμε στον χώρο όπου θα πραγματοποιούνταν η παρουσίαση, η κα Κλιάφα, υπεύθυνη του προγράμματος, μετά την θερμή της υποδοχή έκανε μια μικρή εισαγωγή για το θέμα του σεμιναρίου. Αρχικά, πρώτη της αναφορά αποτέλεσε το έτος 1895, στο οποίο πραγματοποιήθηκε η πρώτη απόπειρα μαθητικών εκλογών, η οποία δεν είχε αίσιο τέλος. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στην πρώτη μαθητική απεργία που έγινε το 1901, εξαιτίας των μαθητικών στολών που ήταν υποχρεωμένοι να φοράνε όλοι οι μαθητές. Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε στο «εν χρω κεκαρμένοι», ένα είδος κουρέματος δηλαδή που αναγκάζονταν να κάνουν όλα τα αγόρια για λόγους υγιεινής. Επίσης, είναι σημαντικό να σημειωθεί η διαμαρτυρία που πραγματοποιήθηκε από μαθητές γι’ αυτό το 1909 στην γνωστή εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ».

Παράλληλα, έγινε σημαντική αναφορά στο πασίγνωστο ανάθεμα στον Βενιζέλο, στο οποίο συμμετείχαν όχι μόνο μαθητές αλλά και οι τοπικές αρχές, θέλοντας να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους προς το πρόσωπό του την εποχή του εθνικού διχασμού το 1917, ανάμεσα στο Βενιζέλο και τον Κωνσταντίνο. Ακόμη το  σπουδαιότερο από όσα μας ανέφερε ήταν το γεγονός ότι η κυβέρνηση του Βενιζέλου εισήγαγε τη δημοτική γλώσσα στις τέσσερις τάξεις, επειδή ήδη εκείνον τον καιρό η καθαρεύουσα δεν χρησιμοποιούνταν ιδιαίτερα εκτός των σχολικών αιθουσών. Επίσης, μας μίλησε για την περιορισμένη κυκλοφορία των μαθητών το 1927 αλλά και για την συνταρακτική, για τότε, μεταρρύθμιση του Βενιζέλου στο σχολικό καθεστώς. Αυτή η μεταρρύθμιση αποφασίστηκε το 1929 και προέβλεπε τη δημιουργία μεικτών σχολείων, δηλαδή την συνύπαρξη αγοριών και κοριτσιών στο ίδιο σχολείο, και την καθιέρωση της νέας δημοτικής ελληνικής γλώσσας σε δημοτικά και γυμνάσια. Επιπρόσθετα, ανέφερε την πρώτη ακούσια δολοφονία σε σχολείο, το 1932, λόγω κατοχής όπλων από μαθητές σε εκδρομή.

Ακόμη, επισήμανε το ότι τα αγόρια έπρεπε να φορούν ένα ειδικό καπέλο, το πηλήκιο, καθώς και ότι είχε διαταχθεί η απαγόρευση εισόδου στους μαθητές σε καφενεία και η απαγόρευση κυκλοφορίας με ποδήλατο περίπου από το 1933 έως το 1934.  Ύστερα, μίλησε για την περίοδο του ’30 όπου η άριστη και κόσμια διαγωγή αποτελούσε σημαντικό παράγοντα εύρεσης εργασίας. Τόνισε, επίσης, την αλλαγή που έκανε το καθεστώς του Μεταξά το 1936, η οποία καθιέρωνε την ύπαρξη τεσσάρων τάξεων στο δημοτικό και οκτώ στο γυμνάσιο.  Συμπληρωματικά, μας ανέφερε την δημιουργία της Εθνικής Οργάνωσης Νεολαίας, ΕΟΝ, που είχε σκοπό την μύηση των νέων, ώστε να γίνουν εθνικιστές αλλά και υποστηρικτές του συγκεκριμένου καθεστώτος. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην μαθητική απεργία που συνέβη την ίδια χρονιά και έγινε με αιτήματα να αυξηθούν σε 180 οι επιτρεπόμενες απουσίες, να χτιστούν νέες αίθουσες για καλύτερες συνθήκες κατά τη διάρκεια του μαθήματος και κυρίως να υπάρχει περισσότερη επιείκεια από τους καθηγητές όσον αφορά τη βαθμολογία. Μάλιστα, η κα Κλιάφα μας εντυπωσίασε με την αναφορά της  στο γεγονός που συνέβη εκείνη την χρονιά ανάμεσα σε δυο μαθητές, οι οποίοι αποβλήθηκαν, διότι βρέθηκαν «εν περιπτύξει». Στο τέλος, αναφέρθηκε στην πρώτη δενδροφύτευση που έγινε στην πόλη μας, στον λόφο του προφήτη Ηλία, το 1937, από μαθητές κατά τη διάρκεια μιας σχολικής εκδρομής.

Δυστυχώς λόγω του περιορισμένου χρόνου που είχαμε στην διάθεσή μας, δεν προλάβαμε να ενημερωθούμε για όλα τα άλλα γεγονότα της μαθητικής ζωής της πόλης μας έως και σήμερα. Παρόλα αυτά, η κα Κλιάφα με  το φωτογραφικό υλικό που έχει συγκεντρώσει από τα τέλη του 19ου και τον 20ου  αιώνα, κατάφερε να μας κεντρίσει το ενδιαφέρον. Τόσο η πρόθυμη στάση της όσο και η προσεκτική επεξεργασία και συλλογή των στοιχείων που μας παρουσίασε, κατάφεραν να μας κάνουν να γνωρίσουμε ακόμα περισσότερο τον τόπο μας και να ενημερωθούμε για την μαθητική ιστορία της πόλης μας τους αιώνες που προηγήθηκαν. Ευχαριστώντας την κα Κλιάφα για τις πληροφορίες που μας προσέφερε και το χρόνο που μας διέθεσε, φύγαμε ενθουσιασμένοι, έχοντας αποκομίσει μια σημαντική εμπειρία και πρωτόγνωρες για μας γνώσεις από την επίσκεψή μας στο Κέντρο Ιστορίας και Πολιτισμού.

Βασιλίνα Πανουργιά

μαθήτρια της γ΄ Γυμνασίου

των Εκπαιδευτηρίων «Αθηνά»